baiviet
KÊNH KHOA HỌC & TÂM LINH | Giới thiệu và chia sẻ các video về khoa học, vũ trụ,… CÁC BẠN NHỚ ĐĂNG KÝ, LIKE, SHARE VÀ COMMENT GÓP Ý NHA
Một khám phá mới xuất hiện, thách thức những
99
0:04:54,479 –> 0:04:57,189
lý thuyết đó. Chúng ta có thể cảm ơn
100
0:04:57,199 –> 0:04:59,590
nhà báo vĩ đại quá cố George Plimpmpton vì
101
0:04:59,600 –> 0:05:01,350
một hiện vật gần đây đã
102
0:05:01,360 –> 0:05:03,830
thách thức câu chuyện đó, có khả năng
103
0:05:03,840 –> 0:05:06,070
làm lùi lại lịch sử toán học
104
0:05:06,080 –> 0:05:08,310
và soi sáng một khía cạnh mới về
105
0:05:08,320 –> 0:05:10,230
nền văn hóa đầy hấp dẫn của
106
0:05:10,240 –> 0:05:11,749
người Babylon cổ đại.
107
0:05:11,759 –> 0:05:15,189
Cổ vật được gọi là Plimpmpton 322 là
108
0:05:15,199 –> 0:05:17,749
một tấm bảng chữ hình kuniform được mua
109
0:05:17,759 –> 0:05:20,390
cách đây gần một thế kỷ từ
110
0:05:20,400 –> 0:05:22,790
Indiana Jones ngoài đời thực và có khả năng
111
0:05:22,800 –> 0:05:24,870
chứng minh rằng người Babylon cổ đại là
112
0:05:24,880 –> 0:05:27,029
nền văn minh đầu tiên hiểu biết
113
0:05:27,039 –> 0:05:28,870
về lượng giác.
114
0:05:28,880 –> 0:05:32,150
Viên nén hình Kuniform. Người ta cho rằng Pythagoras là người
115
0:05:32,160 –> 0:05:33,909
đầu tiên hiểu được
116
0:05:33,919 –> 0:05:35,909
rằng diện tích bình phương cạnh huyền
117
0:05:35,919 –> 0:05:38,870
của một tam giác vuông bằng
118
0:05:38,880 –> 0:05:40,710
tổng diện tích
119
0:05:40,720 –> 0:05:44,070
bình phương hai cạnh góc vuông còn lại, hay còn gọi là
120
0:05:44,080 –> 0:05:46,390
định lý Pythagoras. Nhưng không
121
0:05:46,400 –> 0:05:48,310
hẳn là có tài liệu ghi chép đầy đủ rằng
122
0:05:48,320 –> 0:05:50,790
Pythagoras thực sự đã hình thành nên
123
0:05:50,800 –> 0:05:53,909
phương trình này. Ngoài ra, ông còn có bất kỳ
124
0:05:53,919 –> 0:05:56,710
thành tựu toán học nào khác. Pythagoras
125
0:05:56,720 –> 0:05:58,629
điều hành một trường học đầy
126
0:05:58,639 –> 0:06:01,350
bí ẩn và kín đáo, với
127
0:06:01,360 –> 0:06:04,070
cách tiếp cận toán học và các con số theo trường phái huyền bí. Một số người tin rằng
128
0:06:04,080 –> 0:06:05,990
có thể chính các học trò của ông mới là người
129
0:06:06,000 –> 0:06:08,390
chịu trách nhiệm cho những thành tựu được cho là của ông
130
0:06:08,400 –> 0:06:11,270
trong toán học, nhưng vì
131
0:06:11,280 –> 0:06:13,830
lòng kính trọng hoặc sợ hãi nên họ đã gán công lao đó cho
132
0:06:13,840 –> 0:06:15,350
Pythagoras.
133
0:06:15,360 –> 0:06:17,670
Các tài liệu và ghi chép từ
134
0:06:17,680 –> 0:06:20,230
thời đó rất khan hiếm vì kiến thức
135
0:06:20,240 –> 0:06:22,790
thường được truyền miệng.
136
0:06:22,800 –> 0:06:25,430
Đồng thời, trường phái của Pythagoras
137
0:06:25,440 –> 0:06:27,990
gần như giống một giáo phái, với những câu chuyện về việc các thành viên
138
0:06:28,000 –> 0:06:30,150
bị sát hại vì không giữ
139
0:06:30,160 –> 0:06:33,189
bí mật và chia sẻ kiến thức của trường.
140
0:06:33,199 –> 0:06:35,270
Ngược lại, người Babylon cổ đại
141
0:06:35,280 –> 0:06:37,909
đã sử dụng các tấm bảng để ghi chép phần lớn
142
0:06:37,919 –> 0:06:40,390
công trình trí tuệ của họ, và hàng nghìn
143
0:06:40,400 –> 0:06:42,629
tấm bảng đã được tìm thấy cho đến
144
0:06:42,639 –> 0:06:45,590
ngày nay. Nhiều hiện vật trong số đó được khai quật vào
145
0:06:45,600 –> 0:06:48,710
đầu những năm 1900 và bán cho các bảo tàng hoặc
146
0:06:48,720 –> 0:06:51,189
nhà sưu tập. Nhưng một số ý nghĩa
147
0:06:51,199 –> 0:06:53,510
từ các tác phẩm chạm khắc của họ đang thách thức những gì
148
0:06:53,520 –> 0:06:55,270
các nhà khảo cổ học vẫn tin tưởng về
149
0:06:55,280 –> 0:06:58,150
lịch sử cổ đại. Một trong những tấm bia này
150
0:06:58,160 –> 0:07:00,469
đã được George Plimpmpton mua với giá
151
0:07:00,479 –> 0:07:04,070
chỉ 10 đô la vào năm 1922 và trở thành tâm điểm
152
0:07:04,080 –> 0:07:05,670
của một cuộc tranh luận gay gắt giữa
153
0:07:05,680 –> 0:07:07,189
các nhà khảo cổ học.
154
0:07:07,199 –> 0:07:09,350
Lý thuyết mới này kết hợp những phát hiện từ tấm bảng
155
0:07:09,360 –> 0:07:12,469
Plimpmpton 322 với một tấm bảng khác được gọi
156
0:07:12,479 –> 0:07:15,350
là YBC7289
157
0:07:15,360 –> 0:07:17,830
và cho rằng toán học Babylon
158
0:07:17,840 –> 0:07:20,230
đã bao gồm lượng giác, có trước
159
0:07:20,240 –> 0:07:23,909
người Hy Lạp khoảng 1.000 năm. Người Babylon cổ đại
160
0:07:23,919 –> 0:07:26,469
sử dụng hệ thống toán học cơ số 60
161
0:07:26,479 –> 0:07:29,189
thay vì hệ thống cơ số 10
162
0:07:29,199 –> 0:07:31,909
mà chúng ta sử dụng ngày nay.
163
0:07:31,919 –> 0:07:34,390
Mặc dù chúng ta đều cho rằng Pythagoras là người
164
0:07:34,400 –> 0:07:36,870
đầu tiên đưa ra lý thuyết về số học dựa trên tên gọi của ông, nhưng
165
0:07:36,880 –> 0:07:40,070
Hippachus thường được biết đến
166
0:07:40,080 –> 0:07:42,629
là cha đẻ của lượng giác học Hy Lạp và là người
167
0:07:42,639 –> 0:07:44,710
đầu tiên lập ra
168
0:07:44,720 –> 0:07:47,909
bảng lượng giác, được gọi là bảng dây cung.
169
0:07:47,919 –> 0:07:50,550
Công trình của Hpatius đòi hỏi kiến thức về
170
0:07:50,560 –> 0:07:52,950
lượng giác để đo
171
0:07:52,960 –> 0:07:55,670
khoảng cách thiên văn, nhưng phần lớn cơ sở cho
172
0:07:55,680 –> 0:07:58,309
công trình của ông đến từ toán học Babylon
173
0:07:58,319 –> 0:08:01,589
sử dụng hệ cơ số 60. Ngoài ra, người ta biết rất ít
174
0:08:01,599 –> 0:08:03,909
thông tin cụ thể về
175
0:08:03,919 –> 0:08:06,469
cuộc đời ông, mặc dù ông được ghi nhận là người
176
0:08:06,479 –> 0:08:07,990
đã khám phá ra một lĩnh vực
177
0:08:08,000 –> 0:08:09,589
toán học rộng lớn.
178
0:08:09,599 –> 0:08:11,670
Hệ cơ số 60 cho phép
179
0:08:11,680 –> 0:08:13,749
người Babylon thực hiện
180
0:08:13,759 –> 0:08:16,869
các phép tính lượng giác dựa trên tỉ lệ thay
181
0:08:16,879 –> 0:08:19,589
vì góc. Điều thú vị nhất
182
0:08:19,599 –> 0:08:21,909
về khám phá này là nó mang đến một
183
0:08:21,919 –> 0:08:25,029
cách diễn giải chủ quan cho toán học,
184
0:08:25,039 –> 0:08:27,510
điều này thoạt nhìn có vẻ phản trực giác, nhưng
185
0:08:27,520 –> 0:08:29,110
hệ thống lượng giác của người Babylon cổ đại
186
0:08:29,120 –> 0:08:31,270
cho thấy họ đã
187
0:08:31,280 –> 0:08:33,670
có khả năng đạt được những kết quả tương tự
188
0:08:33,680 –> 0:08:35,670
bằng một góc nhìn toán học khác
189
0:08:35,680 –> 0:08:39,430
. Một phần hệ cơ số 60 hay
190
0:08:39,440 –> 0:08:42,389
hệ thập phân của họ vẫn còn được giữ lại cho đến ngày nay
191
0:08:42,399 –> 0:08:46,760
trong một số khía cạnh của cuộc sống chúng ta.